Właściwość sądu w sprawie o rozwód



Małżonek, który podjął decyzję o rozwodzie musi w następnej kolejności zmierzyć się z kwestiami formalnymi związanymi z wniesieniem pozwu o rozwód. O ile każdy wie, iż w celu zainicjowania postępowania rozwodowego należy wnieść do sądu pozew o rozwód, to już nie każdy posiada szczegółową wiedzę dotyczącą tego, do jakiego sądu taki pozew należy wnieść. W swojej pracy często spotykam się ze zdziwieniem Klientów, gdy informuję ich, iż pozew należy wnieść do sądu okręgowego, co często stanowi dla nich swoistą dolegliwość związaną z licznymi dojazdami w przypadku, gdy postępowanie rozwodowe przedłuża się.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż wyróżniamy właściwość rzeczową oraz miejscową w sprawach o rozwód. W niniejszym artykule przybliżę Państwu powyższe pojęcia.

Właściwość rzeczowa w sprawie o rozwód

O właściwości rzeczowej stanowi art. 17 pkt 1) ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 2016, Poz. 1822 t.j.). Stosownie do treści w/w artykułu sądem właściwym w sprawach o rozwód jest wyłącznie sąd okręgowy.

W Polsce obecnie istnieje 45 sądów okręgowych. Aktualna lista sądów okręgowych znajduje się na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości:

https://bip.ms.gov.pl/pl/rejestry-i-ewidencje/lista-sadow-powszechnych/

Przykładowo wskazać należy, iż w województwie pomorskim siedzibę mają dwa sądy okręgowe: Sąd Okręgowy w Gdańsku oraz Sąd Okręgowy w Słupsku.

Właściwość miejscowa w sprawie o rozwód

O właściwości miejscowej stanowi art. 41 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 2016, Poz. 1822 t.j.). Stosownie do treści w/w artykułu sądem miejscowo właściwym jest sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma – sąd miejsca zamieszkania powoda.

W zasadzie sądem miejscowo wyłącznie właściwym jest sąd ostatniego miejsca zamieszkania małżonków, pod warunkiem jednak, że przynajmniej jedno z nich jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu w okręgu tego sądu.

W pierwszej kolejności ustalić należy w okręgu, którego sądu małżonkowie ostatnio wspólnie zamieszkiwali. Po ustaleniu okręgu sądu, w którym małżonkowie ostatnio wspólnie zamieszkiwali, należy ustalić czy w okręgu tego sądu mieszka obecnie co najmniej jeden z małżonków. W tym celu warto skorzystać z usług prywatnego detektywa z agencji detektywistycznej, który pomoże ustalić czy Państwa małżonek mieszka w okręgu sądu, w którym Państwo ostatnio wspólnie zamieszkiwaliście.

W celu zobrazowania sytuacji, w której zdecydowanie warto skorzystać z usług prywatnego detektywa z agencji detektywistycznej pomocne będzie posłużenie się następującym przykładem:

Małżonkowie mieszkali w okręgu słupskim. Żona wyjechała do pracy za granicę. Nie utrzymuje kontaktu z mężem od 10 lat. Nie posiada także informacji, czy mąż dalej zamieszkuje w okręgu słupskim – w mieszkaniu, w którym zamieszkiwali oboje małżonkowie. Żona z uwagi na fakt zamieszkiwania za granicą, nie jest w stanie samodzielnie zweryfikować tego, czy mąż dalej mieszka w mieszkaniu, w którym wspólnie zamieszkiwali. Tym samym żona nie wie czy skuteczne będzie wniesienie przez nią powództwa do Sądu Okręgowego w Słupsku.

Jeżeli prywatny detektyw z agencji detektywistycznej ustali, iż rzeczywiście mąż mieszka dalej w mieszkaniu położonym w okręgu słupskim, po przekazaniu powyższej informacji żonie, żona będzie mogła skutecznie wnieść pozew o rozwód do Sądu Okręgowego w Słupsku.

W przypadku, gdy prywatny detektyw z agencji detektywistyczno-prawnej ustali, iż mąż nie mieszka w okręgu słupskim, nie będzie możliwe wniesienie pozwu o rozwód do Sądu Okręgowego w Słupsku. W takiej sytuacji prywatny detektyw powinien ustalić aktualne miejsce zamieszkania męża, a żona powinna wnieść pozew o rozwód przed sąd okręgowy właściwy miejscowo dla okręgu, w którym mąż aktualnie mieszka.

Z kolei, jeżeli brak jest możliwości ustalenia miejsca zamieszkania męża, sądem właściwym miejscowo do rozstrzygnięcia sprawy o rozwód będzie sąd miejsca zamieszkania żony, ale tylko w przypadku gdyby żona mieszkała na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. W przedstawionym powyżej przykładzie żona mieszka za granicą, zatem nie ma możliwości wytoczenia powództwa przez sąd jej miejsca zamieszkania.

Oznaczenie właściwości miejscowej przez Sąd Najwyższy

W sytuacji, gdy nie jest możliwe określenie właściwości miejscowej sądu okręgowego w sprawie o rozwód na podstawie powyżej opisanych zasad zastosowanie znajduje art. 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 2016, Poz. 1822 t.j.).

Zgodnie z art. 45 w/w ustawy, jeżeli w myśl przepisów Kodeksu postępowania cywilnego nie można na podstawie okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej, Sąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo.

Powracając do naszego przykładu, w przypadku gdy żona mieszka za granicą, a nie jest w stanie z pomocą prywatnego detektywa z agencji detektywistyczno-prawnej ustalić miejsca zamieszkania  męża, konieczne będzie zwrócenie się do Sądu Najwyższego o wyznaczenie właściwego miejscowo sądu okręgowego do rozpoznania sprawy o rozwód.

Mając na uwadze treść zarządzenia Sądu Najwyższego z dnia 9 marca 2016 r., sygn. akt III CO 10/16 wskazać należy, iż jeżeli okaże się, że sąd okręgowy, do którego wniesiono pozew o rozwód, jest niewłaściwy miejscowo oraz nie może na podstawie okoliczności sprawy ustalić tej właściwości, ów sąd okręgowy z urzędu zwraca się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego na podstawie art. 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 2016, Poz. 1822 t.j.).

W przypadku skorzystania przez Państwa z usług działu prawnego agencji detektywistyczno-prawnej mają Państwo gwarancję, iż pozew o rozwód zostanie wniesiony do właściwego sądu, co pozwoli uniknąć Państwu niepotrzebnego przedłużania postępowania sądowego, a w efekcie zakończyć sprawę pomyślnie. Tym samym praca prywatnego detektywa, który zebrał materiał do sprawy, będzie efektywnie i szybko wykorzystana na sali sądowej.

< Powrót do bloga